fbpx

Alles over EMDR

Wat is EMDR?

EMDR in 2021: De Definitieve Handleiding | Psylaris

Scroll naar beneden om snel verder te lezen, of gebruik de inhoudsopgave.

Inhoudsopgave

Definitie en achtergrond EMDR

EMDR is een vorm van therapie, waarbij de herinnering aan een traumatische ervaring centraal staat en waarbij de therapeut je afleidt met handbewegingen of geluiden. EMDR is de afkorting voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. De naam zegt al heel veel over de vraag ´wat is EMDR?´ De ogen en handen spelen hierbij een belangrijk rol. Op het moment dat je aan je trauma denkt, vraagt de therapeut je om met je ogen de specifieke handbewegingen te volgen. Hierdoor wordt je afgeleid van je trauma. Hierna zal de therapeut je weer vragen waar je aan denkt en je wederom afleiden. Omdat het terugdenken aan een traumatische ervaring zwaar is, worden er de nodige rustpauzes ingelast. Uiteindelijk zul je merken, dat tijdens het verloop van de behandeling de gevoelens ten opzichte van het trauma veranderen en zelfs kunnen vervagen.

De EMDR therapie is ruim 30 jaar geleden ontwikkeld door de Amerikaanse psychologe Francine Shapiro. Per toeval kwam zij erachter dat het snel knipperen met de ogen haar afleidde van negatieve gedachten en dat bepaalde negatieve herinneringen minder werden. Zij is hiermee aan de slag gegaan en hiervoor de EMDR therapie ontwikkeld zoals we die vandaag de dag kennen.

EMDR

EMDR voor therapeuten

Wil je als therapeut met de EMDR behandelmethode werken, dan zul je hiervoor getraind moeten worden. De methode is anders ten opzichte van een reguliere psychische behandeling, waar vooral het voeren van gesprekken centraal staat om een trauma te behandelen. Bij EMDR wordt het trauma niet alleen behandeld door middel van een gesprek. De cliënt zal daadwerkelijk het moment opnieuw moeten ervaren en jij als therapeut behandelt door middel van afleiding. De klassieke face-to-face EMDR therapie hoeft tegenwoordig ook niet meer plaats te vinden.

Met de EMDR producten voor therapeuten van Psylaris wordt EMDR therapie nog gemakkelijker voor zowel de therapeut als de cliënt. Erg populair is EMDR-remote, waarbij je cliënten op afstand online behandeld. Dit is een hypermoderne methode door middel van beeldbellen en waarbij de cliënt nog beter afgeleid wordt door middel van diverse afleidingstaken. Ook heeft Psylaris een virtual reality oplossing bedacht voor EMDR therapie. Ook al zit de cliënt in je behandelkamer, door middel van een VR-bril kan de cliënt zich nog beter concentreren op jouw ingestelde afleidingstaken. Doorgaans verkort EMDR via VR het behandeltraject.

EMDR voor particulieren

EMDR voor particulieren

Er kunnen schokkende gebeurtenissen in je leven plaatsvinden, waarbij je moeite hebt met het verwerken hiervan. Een dergelijke gebeurtenis wordt ook wel eens trauma genoemd. Een trauma kan bijvoorbeeld opgelopen worden door een ongeval, ernstige ziekte, een gewelddadige overval, mishandeling, seksueel misbruik, een natuurramp en oorlogssituaties. Voor de meeste mensen die een traumatische gebeurtenis hebben meegemaakt geldt, dat zij na verloop van tijd het trauma een plekje geven en verder gaan. Maar niet iedereen kan dit en dan krijg je hier tijdens je latere leven alsnog last van.

Bij een onverwerkt trauma kun je last krijgen van allerlei soorten klachten. Je kunt bijvoorbeeld een angst- of paniekstoornis ontwikkelen of een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Hierdoor blijf je de traumatische gebeurtenis voortdurend herbeleven en kun je niet verder met je leven. Het is zelfs mogelijk dat je in een sociaal isolement terechtkomt, doordat je bepaalde situaties probeert te ontwijken. Veelgehoorde klachten van een onverwerkt trauma zijn ook depressiviteit, slaapproblemen, stress, veel sneller geïrriteerd raken of een negatief zelfbeeld. Kortom, je doet er goed aan om een EMDR therapie te volgen als bovenstaande klachten je bekend voorkomen. Wel is het van belang dat je een bevoegde therapeut vindt die de juiste EMDR opleidingen en trainingen heeft gevolgd.

EMDR behandelplan

Wanneer je je onder behandeling stelt bij een EMDR therapeut, dan zal er een EMDR behandelplan worden opgesteld. Het is niet zo dat je even bij de therapeut langs gaat voor een EMDR behandeling. Je zult eerst een uitgebreide intake krijgen met je behandelaar. 

Hierbij worden je klachten besproken en wat de mogelijke oorzaak is van deze klachten. De behandelaar weet dan niet alleen meer over je achtergrond en je traumatische ervaring, maar ook of EMDR therapie geschikt is voor jou. EMDR therapie kan best intensief zijn, waarbij diverse emoties en gevoelens naar boven komen. Het is aan de therapeut om een goede inschatting te maken of de cliënt deze emoties de baas kan zijn. EMDR is een therapie waarbij je je trauma geleidelijk een plekje geeft. Als bepaalde emoties toch nog teveel voor je zijn, dan zal de therapeut een behandeling aanbieden die meer geschikt is voor jou.

Tijdens de behandeling zelf zal de therapeut je vragen om het moment van het trauma voor je te halen. Dit kan beangstigend zijn, als je deze herinnering al lange tijd probeert te ontwijken. Vooral ook, omdat je niet alleen de beelden moet terughalen, ook wat er op dat moment door je gedachten gaat en wat je gevoelens op dat moment waren. Toch moet je dit toelaten, want het is de enige methode om het verwerkingsproces te starten. Dit zal plaatsvinden door middel afleiding door middel van bepaalde handgebaren van de therapeut of via geluiden via een koptelefoon. Nadien vraagt de therapeut waar je op dat moment aan denkt aan wederom wordt je afgeleid. Het kan zijn dat er een hele stroom aan beelden, gedachten en gevoelens op gang komt. Telkens wordt je weer afgeleid en op passende momenten wordt er een pauzemoment ingelast.

Het uiteindelijk effect van deze EMDR therapie, is dat de traumatische herinnering de emotionele lading verliest. Emoties die je bij beelden, gevoelens en gedachten op dat moment hebt, nemen in kracht en heftigheid af. Je zult merken dat je veel gemakkelijk aan het trauma terug kunt denken. Daarbij kan het ook zijn dat de herinnering zwakker wordt. Anderen ervaren dat wanneer er aan een verschrikkelijke gebeurtenis terug wordt gedacht, er spontaan nieuwe gedachten ontstaan, die het trauma minder bedreigend over laten komen. Op deze manier gaat het je steeds beter lukken om het trauma een plekje te geven en als onderdeel van je levensgeschiedenis te beschouwen.

Voor wie is EMDR therapie geschikt?

EMDR is in principe voor iedereen geschikt die kampt met een onverwerkte traumatische ervaring. Het is een zeer goede psychische therapie waarmee diverse klachten voorkomen en opgelost kunnen worden. Mede doordat het trauma onverwerkt is, werkt dit door op allerlei gebied, zowel emotioneel als lichamelijk. Er kunnen zelfs lichamelijke klachten gerelateerd worden aan onverwerkte herinneringen. Daarnaast wordt EMDR ook steeds vaker toegepast bij klachten als eetstoornissen, depressie en verslavingen. Voor enkele groepen heeft EMDR zeker baat.

PTSD

Een PTSD is de Engelse afkorting van Post Traumatic Stress Disorder. In Nederland kennen we dit begrip ook onder PTSS, namelijk Post Traumatische Stress Stoornis. Een PTSD ontstaat door het meemaken van een schokkende of traumatische ervaring en je bent niet in staat om deze gebeurtenis te verwerken en een plekje te geven. Het gaat doorgaans om ernstige gebeurtenissen die diep ingrijpen in het leven van iemand, zoals een ongeval, seksueel misbruik of een gewelddadige overval of mishandeling. Ook oorlogsveteranen die in aanraking zijn gekomen met oorlogssituaties, kampen relatief vaak met een PTSD.

De symptomen van een PTSD kunnen heel divers zijn. Veel gehoorde klachten zijn depressiviteit, overmatige snel geïrriteerd raken of zelfs driftbuien krijgen. Ook concentratieproblemen, slaapproblemen en suïcidaal gedrag komen regelmatig voor bij mensen die aan een PTSD lijden. Een herkenbaar symptoom is het ontwijken van bepaalde situaties, locaties en/of personen. Een bepaalde situatie of locatie roept de pijnlijke herinneringen weer op. Dus worden deze situaties vermeden en hierdoor belandt de PTSD patiënt in een sociaal isolement. Een diagnose van PTSD kan pas definitief vastgesteld worden als de klachten langer dan een maand duren. Duren klachten korter, dan wordt dit gezien al een logisch gevolg van de traumatische ervaring en de verwerkingstijd hiervan.

Psychologische behandelingen hebben bij een PTSD de voorkeur boven het voorschrijven van medicijnen. EMDR therapie is bij uitstek de beste psychologische behandeling bij PTSD. Bij EMDR therapie wordt de nadruk gelegd op het onder ogen zien van een traumatische gebeurtenis, iets waar diegene die aan PTSD lijdt veel moeite mee heeft. Patiënten met PTSD boeken doorgaans goede resultaten met EMDR therapie.

Angsten

Iedereen maakt wel eens een situatie mee waarin je een bepaalde angst ervaart. Dit is volstrekt normaal en in bepaalde situaties ook nodig om alert te blijven. Er zijn ook mensen die voortdurend angst ervaren. En dan hoeft het niet eens te gaan om schokkende situaties of ervaringen. Je kunt last hebben van een angststoornis, waarbij er zich een situatie voordoet, dat je ineens heel angstig wordt. Je probeert in het vervolg de situatie, locatie of persoon te vermijden, waardoor je jezelf isoleert. Hierdoor zal de angst alleen maar bevestigd worden en zul je er niet vanaf komen. Een angst gaat vrijwel altijd samen met een fobie.

In veel gevallen kunnen mensen zich niet herinneren wanneer de angst of fobie is ontstaan. Angst voor spinnen is hier het bekendste voorbeeld van. Weinig mensen hebben een traumatische ervaring meegemaakt met een spin en hebben een spinnenangst omdat het beest er niet knuffelbaar uitziet. Anderzijds kan een angst wel degelijk ontstaan door een traumatische ervaring. Je kunt het moment wanneer de angst ontstaan is dan relatief gemakkelijk herleiden. Denk aan iemand die een vervelende ervaring heeft gehad met een hond en aan angst voor honden lijdt.

Is een bepaalde angst altijd al aanwezig geweest, dan is een EMDR behandeling minder geschikt. Deze angsten zijn het beste te behandelen door middel van een vorm van gedragstherapie. Is een angst wel te relateren aan een traumatische ervaring, dan is EMDR therapie juist heel geschikt. Mede doordat je tijdens de behandeling teruggaat naar het traumatische moment, kun je dit met EMDR gemakkelijker verwerken en is het goed mogelijk om van je angsten af te komen.

EMDR en angsten

Depressie

Een depressie wordt voornamelijk gekenmerkt door een bijna voortdurende sombere stemming. Ook verlies van interesse of genieten van de leuke dingen van het leven zijn kenmerkend voor een depressie. Verder kun je tijdens een depressie last krijgen van andere symptomen, zoals verlies van energie of een voortdurende vermoeidheid en lusteloosheid. Een verstoord slaappatroon, slapeloosheid of juist meer slapen dan normaal zijn ook symptomen van een depressie. Een depressie kan van grote invloed zijn op het dagelijkse leven en zelfs suïcidale gedachten zijn niet vreemd bij een diepe depressie.

Voor een depressie is niet één bepaalde oorzaak aan te wijzen. Spanning en stress kunnen een belangrijke oorzaak zijn, maar ook bepaalde psychische en psychosociale factoren. Voor veel mensen met een depressie speelt ook de erfelijke aanleg mee. Het is meestal een combinatie van verschillende factoren die uiteindelijk tot een depressie leiden. Dan is er nog een groep mensen die depressief worden door een traumatische ervaring. Zij hebben moeite met het verwerken van het trauma en blijven hierin hangen. De film van het moment van de traumatische ervaring wordt telkens weer opnieuw afgespeeld, waardoor de kans op een depressie toeneemt.

Het is juist die laatste groep die een depressie hebben ontwikkeld door een traumatische ervaring, die veel baat hebben bij EMDR therapie. Vaak is een kortdurende EMDR behandeling al voldoende om snelle resultaten te bereiken. Bij andere vormen van een depressie zijn andere behandelingen meer effectief, zoals gedragstherapie of psychotherapie.

Paniek stoornis

Heb je een paniek stoornis ontwikkeld, dan kun je heftige paniek aanvallen krijgen die van zeer grote invloed zijn op je dagelijkse leven. Het gevoel van paniek heeft ieder mens wel eens en dat moet ook. Het zou juist heel ongezond zijn dat je geen paniekgevoel krijgt van een aankomend gevaar. Paniek is een vorm van waarschuwing. Met een paniek stoornis krijg je ook een aanval als er geen gevaar dreigt. De paniekaanval kan soms zomaar uit het niets ontstaan.

Vooral een allereerste paniekaanval kan als zeer ingrijpend en traumatisch worden ervaren. Zo traumatisch zelfs, dat krampachtig voorkomen wordt om wederom in dezelfde situatie terecht te komen als toen de paniekaanval ontstond. Dit kan leiden tot agorafobie. Dit houdt in dat mensen koste wat het kost een situatie willen vermijden waarin weer een paniekaanval kan ontstaan. Meestal is dit het vermijden van drukke ruimtes, zoals de supermarkt, de markt of openbaar vervoer. Dit leidt uiteindelijk weer tot vereenzaming en een sociaal isolement.

Niet altijd is een paniek stoornis met EMDR te behandelen. Soms zijn behandelingen, zoals gedragstherapie een betere oplossing. Was een eerste paniek stoornis dusdanig traumatisch, dat dit je hele leven beheerst? Dan kan een EMDR therapie zeer zinvol zijn om dit trauma te verwerken.

Voor wie is EMDR nog meer geschikt?

Naast bovenstaande symptomen, kan EMDR geschikt zijn voor andere klachten, zoals concentratieproblemen, verhoogde stress, slaapproblemen en het krijgen van een kort lontje, je bent dus veel sneller geïrriteerd. Als jij deze symptomen hebt en er is een directe link met een traumatische gebeurtenis, dan is EMDR een goede therapie om hier vanaf te komen.

Loop je al een tijdje rond met lichamelijke klachten en kan hier maar geen oorzaak voor gevonden worden? De kans is zeker aanwezig dat dit een psychische oorzaak heeft. Er zijn mensen die al jaren met onverklaarbare lichamelijke klachten rondlopen en waarbij het artsen maar niet lukt om een diagnose te stellen. Heb je ooit een trauma opgelopen? Dan zou het zomaar kunnen dat je lichamelijke klachten hiermee samenhangen. Met EMDR ga je terug naar dit trauma en leer je het te verwerken. Je zult merken dan je lichamelijke klachten zomaar voorbij kunnen zijn, wanneer de EMDR behandeling aanslaat.

Effecten van EMDR therapie op het brein

EMDR therapie is al ruim 30 jaar geleden ontwikkeld en inmiddels aantoonbaar succesvol. Dit wordt bevestigd door vele psychologen en wetenschappelijke rapporten. Hoewel hierover geen twijfel hoeft te zijn, is het des te vreemder dat er nog niet duidelijk zicht is van hoe EMDR therapie op het brein werkt. EMDR staat onder andere voor ´Eye Movement´. Psychologen dachten dat EMDR therapie werkte door oogbewegingen. Toen later bleek dat ook piepjes bij EMDR werken, was de theorie van oogbewegingen achterhaald.

De meest duidelijke verklaring van de werking van EMDR op het brein wordt momenteel gezien in de zogenaamde werkgeheugentheorie. Deze theorie wordt ook geleerd tijdens EMDR opleidingen. Het werkgeheugen staat hierbij centraal. Dit is het langetermijngeheugen waar alle herinneringen worden opgeslagen. Tijdens de EMDR behandeling wordt er gevraagd om de traumatische herinnering uit het werkgeheugen te halen. Als je de herinnering aan het terughalen bent en tegelijkertijd wordt je afgeleid door middel van bewegende vingers of een geluid, dan raakt het werkgeheugen te zwaar belast. Het werkgeheugen kan dit simpelweg niet aan. Hierdoor wordt er een afstand gecreëerd van de herinnering. De herinnering die je dan terugzet in het werkgeheugen, is nu minder belast met emotie, waardoor het de volgende keer gemakkelijker wordt om de herinnering weer terug te halen. Het is niet dat de herinnering verandert, maar wel kijk je er op een andere en minder emotionele manier tegenaan.

Studies over EMDR

Bij EMDR draait het om het verwerken van een traumatische gebeurtenis. Hiervoor zijn verschillende therapieën voorhanden, waaronder EMDR therapie. EMDR is een officieel door de wetenschap erkende therapie. Er zijn voldoende wetenschappelijke studies die bevestigen dat de EMDR succesvol is in een relatief kort tijdsbestek. Op basis hiervan kunnen therapeuten ook een wetenschappelijk onderbouwde opleiding EMDR volgen.

Veel gebruikte tools voor EMDR

De klassieke methode voor een EMDR behandeling, is het gebruik van de handen of geluiden om de patiënt af te leiden. Hierbij zitten patiënt en therapeut fysiek bij elkaar. Met de huidige moderne technieken, zijn er diverse tools voor EMDR op de markt gekomen, waarbij ook therapie op afstand mogelijk is. Psylaris heeft hiervoor diverse tools uitgebracht.

Online EMDR

Met speciale EMDR software, kun je via Psylaris online EMDR therapie geven. Een groot voordeel hiervan, is dat behandeling op afstand mogelijk is. Psylaris heeft hiervoor het online platform EMDR-remote. Je logt in via een webbrowser, je hoeft niets te installeren. Alle patiëntgegevens zijn veilig opgeslagen en als therapeut krijg je de beschikking over vele afleidingstaken. Met kleuren, snelheden, geluiden of rekensommen, kunnen patiënten eenvoudig via het beeldscherm worden afgeleid. Tevens biedt het platform de mogelijkheid om te videobellen. Met online EMDR van Psylaris biedt je je patiënten nog betere faciliteiten aan.

EMDR app

EMDR-remote, de online EMDR behandeling van Psylaris, is niet alleen via een laptop of pc te benaderen. Ook via een speciale EMDR app. Behandelingen zijn misschien beter te gebruiken op een groter scherm van een pc of laptop, maar het is wel handig om via de app in het online platform in te loggen. Zo heb je als therapeut altijd en overal toegang tot de patiëntgegevens.

EMDR therapie ervaringen

De nieuwste tools van Psylaris zorgen voor positieve EMDR therapie ervaringen van zowel behandelaars, GGZ instellingen als patiënten. Als groot voordeel wordt de flexibiliteit ervaren, zodat er ook op afstand kan worden behandeld en het grote aanbod afleidingstaken. Met een overzichtelijk dashboard, heeft de therapeut altijd inzicht in de patiëntgegevens. De online EMDR tools en VR bril worden succesvol ingezet bij zowel grote als kleine GGZ instellingen.

EMDR onderzoeken

Alle EMDR producten van Psylaris zijn gebaseerd op wetenschappelijke onderzoeken. Hierbij worden altijd de nieuwste behandelmethodes meegenomen, zodat de producten altijd up-to-date zijn. Ontwikkeling van de producten vindt altijd plaats in samenwerking met erkende psychologen en GGZ instellingen en hierdoor zijn de producten uitgebreid getest op de eindgebruikers.

EMDR-plus

EMDR in virtual reality

Het doel van Psylaris is om therapeuten nog beter te ondersteunen met betere EMDR technieken en tools. EMDR in virtual reality is hierbij de laatste ontwikkeling. De Psylaris Care bestaat uit een virtual reality (VR) bril die aan diverse modules gekoppeld kan worden. In eerste instantie wordt de VR bril gebruikt in de behandelkamer en zorgt deze ervoor dat de patiënt in een virtuele omgeving terechtkomt. Dit zorgt voor een intensieve behandeling, waardoor een korter behandeltraject nodig is. Als de patiënt eraan toe is, kan de bril meegegeven voor gebruik thuis, waardoor je ook thuis kunt behandelen. Er zijn diverse modules beschikbaar oor de VR bril. Naast de EMDR module, is er ook een module voor de behandeling van angst, fobie en stress. Psylaris blijft ontwikkelen, zodat er in de nabije toekomst meer modules uitkomen voor een nog breder behandelaanbod.

Ben jij een therapeut?

Wij geloven erin dat we in combinatie met slimme software en vaardige therapeuten een systeem kunnen ontwikkelen waarin iedereen altijd en overal direct toegang heeft tot efficiënte en betaalbare geestelijke gezondheidszorg.

Psylaris Care VR therapie

Deze website maakt gebruik van cookies om ervoor te zorgen dat u de beste ervaring op onze website krijgt.